Ιδιωτική Σύνταξη και Αποταμίευση: Γιατί Αλλάζουν τα Δεδομένα
Από την PlanoAsfaleia
Η Ευρώπη γερνάει και η συζήτηση γύρω από το μελλοντικό εισόδημα μετά τη συνταξιοδότηση γίνεται ολοένα πιο σημαντική.
Οι δημόσιες συντάξεις παραμένουν ο βασικός πυλώνας συνταξιοδοτικής προστασίας. Ωστόσο, οι δημογραφικές αλλαγές και η σταδιακή μείωση της αναλογίας εργαζομένων προς συνταξιούχους ενισχύουν τη σημασία της συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης.
Τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA) είναι χαρακτηριστικά: οι ασφαλιστικές εταιρείες και οι φορείς επαγγελματικών συντάξεων στην Ευρώπη διαχειρίζονται συνολικά περίπου 13,7 τρισ. ευρώ σε περιουσιακά στοιχεία. Περισσότεροι από 92% των Ευρωπαίων διαθέτουν τουλάχιστον ένα ασφαλιστήριο, ενώ οι φορείς επαγγελματικών συντάξεων εξυπηρετούν περισσότερους από 76 εκατομμύρια ανθρώπους.
Το ερώτημα επομένως δεν είναι αν θα εξακολουθήσει να υπάρχει δημόσια σύνταξη.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι:
Θα είναι αρκετό το εισόδημα από τη σύνταξη για να διατηρήσουμε το επίπεδο ζωής που επιθυμούμε;
Η Ευρώπη γερνάει
Η δημογραφική αλλαγή είναι μία από τις μεγαλύτερες μακροπρόθεσμες προκλήσεις για τα ευρωπαϊκά συνταξιοδοτικά συστήματα.
Σύμφωνα με την EIOPA, το ποσοστό των κατοίκων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ηλικίας 65 ετών και άνω αναμένεται να αυξηθεί από 21,6% το 2024 σε σχεδόν 29% έως το 2050.
Με απλά λόγια, ένα ολοένα μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού θα βρίσκεται σε ηλικία συνταξιοδότησης.
Παράλληλα, η μείωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας δημιουργεί μεγαλύτερη πίεση στα συστήματα στα οποία οι εισφορές των σημερινών εργαζομένων χρηματοδοτούν σε σημαντικό βαθμό τις συντάξεις των σημερινών συνταξιούχων.
Η EIOPA έχει επισημάνει ότι μέχρι το 2050 η αναλογία των ατόμων σε ηλικία εργασίας προς τους συνταξιούχους αναμένεται να υποχωρήσει κάτω από 2 προς 1.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το δημόσιο συνταξιοδοτικό σύστημα πρόκειται να εξαφανιστεί.
Σημαίνει όμως ότι η συμπληρωματική αποταμίευση αποκτά μεγαλύτερη σημασία.
Η δημόσια σύνταξη παραμένει ο βασικός πυλώνας
Χρειάζεται εδώ μία σημαντική διευκρίνιση.
Η ανάπτυξη ιδιωτικών ή επαγγελματικών συνταξιοδοτικών λύσεων δεν παρουσιάζεται από την EIOPA ως αντικατάσταση της δημόσιας σύνταξης.
Η δημόσια σύνταξη παραμένει ο βασικός πυλώνας της συνταξιοδοτικής προστασίας στην Ευρώπη.
Οι συμπληρωματικές λύσεις έχουν διαφορετικό ρόλο:
να δημιουργήσουν μία πρόσθετη πηγή εισοδήματος για τα χρόνια μετά την ολοκλήρωση της επαγγελματικής ζωής.
Άρα η λογική δεν είναι:
Δημόσια ή ιδιωτική σύνταξη;
Αλλά περισσότερο:
Δημόσια σύνταξη + συμπληρωματική προσωπική ή επαγγελματική αποταμίευση.
Τι είναι η συμπληρωματική σύνταξη;
Με τον όρο συμπληρωματική σύνταξη αναφερόμαστε γενικά σε επιπλέον συνταξιοδοτικό εισόδημα που δημιουργείται πέρα από την κρατική σύνταξη.
Ανάλογα με το σύστημα και το προϊόν, αυτό μπορεί να προέρχεται από:
- επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα,
- ατομικά συνταξιοδοτικά προϊόντα,
- μακροχρόνια ασφαλιστικά/αποταμιευτικά προγράμματα,
- άλλες μορφές οργανωμένης μακροχρόνιας αποταμίευσης.
Δεν είναι όλες οι επιλογές ίδιες και δεν λειτουργούν όλες με τον ίδιο τρόπο.
Οι εγγυήσεις, οι επενδυτικοί κίνδυνοι, οι χρεώσεις, η διάρκεια, οι δυνατότητες πρόωρης εξαγοράς και οι πιθανές παροχές διαφέρουν σημαντικά ανά προϊόν.
Γι' αυτό κάθε επιλογή χρειάζεται να αξιολογείται με βάση τους πραγματικούς της όρους.
Φυσικές καταστροφές και ασφάλιση επιχειρήσεων
Ο βασικός λόγος είναι ότι η συνταξιοδότηση μπορεί να διαρκεί πλέον πολλές δεκαετίες.
Κάποιος που ολοκληρώνει την επαγγελματική του δραστηριότητα πρέπει να εξακολουθήσει να καλύπτει:
- καθημερινές ανάγκες,
- κατοικία και λογαριασμούς,
- έξοδα υγείας,
- μετακινήσεις,
- οικογενειακές ανάγκες,
- ψυχαγωγία και ταξίδια,
- απρόβλεπτες δαπάνες.
Το πραγματικό ζήτημα λοιπόν δεν είναι απλώς το αν θα υπάρχει σύνταξη.
Είναι ποιο εισόδημα θα χρειάζεται κάποιος για να διατηρήσει ένα ικανοποιητικό επίπεδο ζωής όταν σταματήσει να εργάζεται.
Πόσοι Ευρωπαίοι έχουν ήδη συμπληρωματική σύνταξη;
Παρά την αυξανόμενη ανάγκη, η συμμετοχή σε συμπληρωματικά συνταξιοδοτικά σχήματα παραμένει περιορισμένη σε σημαντικό τμήμα της Ευρώπης.
Σύμφωνα με στοιχεία που έχει δημοσιεύσει η EIOPA, περίπου 19% των Ευρωπαίων καταναλωτών διαθέτει προσωπικό συνταξιοδοτικό προϊόν, ενώ περίπου 21% συμμετέχει σε επαγγελματικό συνταξιοδοτικό σχήμα.
Αυτό δείχνει το μέγεθος του λεγόμενου pension gap: της απόστασης ανάμεσα στο εισόδημα που κάποιος ενδέχεται να χρειάζεται μετά τη συνταξιοδότηση και σε εκείνο που τελικά θα διαθέτει.
Γιατί το να ξεκινήσω νωρίς έχει σημασία;
Ένα συνταξιοδοτικό πλάνο δεν δημιουργείται συνήθως λίγο πριν από τη σύνταξη.
Η βασική λογική της μακροχρόνιας αποταμίευσης είναι η σταδιακή δημιουργία κεφαλαίου μέσα στον χρόνο.
Όσο μεγαλύτερος είναι ο διαθέσιμος χρονικός ορίζοντας, τόσο περισσότερος χρόνος υπάρχει για συστηματική αποταμίευση.
Για παράδειγμα, διαφορετική προσπάθεια απαιτείται όταν κάποιος θέλει να δημιουργήσει ένα συγκεκριμένο κεφάλαιο σε 25 χρόνια και διαφορετική όταν απομένουν μόνο πέντε.
Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει μία ιδανική ηλικία ή ένα συγκεκριμένο ποσό που είναι σωστό για όλους.
Σημαίνει ότι ο χρόνος αποτελεί βασικό παράγοντα στον οικονομικό προγραμματισμό.
«Δεν μπορώ να προβλέψω τι σύνταξη θα πάρω σε 20 χρόνια»
Είναι απολύτως λογικό.
Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει με ακρίβεια δεκαετίες νωρίτερα:
- ποιο θα είναι το τελικό εισόδημά του,
- πότε ακριβώς θα συνταξιοδοτηθεί,
- ποιο θα είναι το νομοθετικό πλαίσιο,
- πόσο θα κοστίζει η ζωή,
- ποιες οικογενειακές ανάγκες θα υπάρχουν.
Η αβεβαιότητα όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν πρέπει να υπάρχει σχεδιασμός.
Αντίθετα, αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους μπορεί να είναι χρήσιμο να υπάρχει μια επιπλέον πηγή αποταμίευσης που δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη δημόσια σύνταξη.
Πόσα χρήματα πρέπει να αποταμιεύω;
Δεν υπάρχει ένα ποσό που να είναι σωστό για όλους.
Η κατάλληλη αποταμίευση εξαρτάται από παράγοντες όπως:
- η σημερινή ηλικία,
- το εισόδημα,
- οι οικογενειακές υποχρεώσεις,
- τα υπάρχοντα περιουσιακά στοιχεία,
- το ποσό που μπορεί κάποιος να διαθέτει σταθερά,
- ο επιθυμητός χρόνος συνταξιοδότησης,
- το επίπεδο ζωής που θέλει να διατηρήσει.
Ένα σωστό μακροχρόνιο πλάνο πρέπει να είναι ρεαλιστικό και βιώσιμο.
Ένα υπερβολικά υψηλό ποσό που δεν μπορεί να διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να είναι λιγότερο χρήσιμο από μια μικρότερη αλλά σταθερή αποταμίευση.
Τι πρέπει να προσέξω σε ένα συνταξιοδοτικό ή αποταμιευτικό πρόγραμμα;
Πριν από οποιαδήποτε επιλογή χρειάζεται να είναι ξεκάθαρο πώς λειτουργεί το προϊόν.
Μεταξύ άλλων, πρέπει να εξετάζονται:
Η διάρκεια
Για πόσα χρόνια σχεδιάζεται το πρόγραμμα και ποιες δεσμεύσεις υπάρχουν;
Οι εισφορές
Είναι σταθερές ή μπορούν να αλλάξουν; Υπάρχει δυνατότητα έκτακτων καταβολών;
Οι χρεώσεις
Ποιες προμήθειες και έξοδα προβλέπονται;
Οι εγγυήσεις
Υπάρχει εγγυημένο κεφάλαιο ή απόδοση ή το αποτέλεσμα εξαρτάται από επενδυτικές επιλογές;
Δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη οποιαδήποτε εγγύηση αν δεν προβλέπεται ρητά στους όρους.
Ο επενδυτικός κίνδυνος
Εάν το προϊόν συνδέεται με επενδύσεις, ποιος αναλαμβάνει τον κίνδυνο και πόσο μπορεί να μεταβάλλεται η αξία του κεφαλαίου;
Η δυνατότητα πρόωρης εξαγοράς
Τι συμβαίνει αν κάποιος χρειαστεί τα χρήματά του νωρίτερα;
Υπάρχουν χρεώσεις ή άλλοι περιορισμοί;
Η τελική παροχή
Το πρόγραμμα προβλέπει εφάπαξ κεφάλαιο, περιοδική παροχή ή άλλη μορφή καταβολής;
Οι πραγματικοί όροι του κάθε προϊόντος πρέπει να εξετάζονται ξεχωριστά.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει μεγαλύτερη έμφαση στις συμπληρωματικές συντάξεις
Το θέμα δεν αφορά μόνο τις ασφαλιστικές εταιρείες.
Η ενίσχυση της συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης αποτελεί μέρος της ευρύτερης ευρωπαϊκής στρατηγικής Savings and Investments Union.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρώπη εξετάζει μεταξύ άλλων την αναθεώρηση του πλαισίου IORP II για τους φορείς επαγγελματικών συντάξεων και τη βελτίωση του PEPP – Pan-European Personal Pension Product.
Το PEPP δημιουργήθηκε ως πανευρωπαϊκό ατομικό συνταξιοδοτικό προϊόν με στόχο να προσφέρει μια απλούστερη, διαφανή και φορητή λύση συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης, αν και μέχρι σήμερα η υιοθέτησή του παραμένει περιορισμένη.
Η κατεύθυνση πάντως είναι σαφής:
η Ευρώπη θέλει περισσότεροι πολίτες να δημιουργούν συμπληρωματικό συνταξιοδοτικό εισόδημα.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για έναν εργαζόμενο στην Ελλάδα;
Για τον μέσο εργαζόμενο, το σημαντικότερο μήνυμα δεν είναι ότι πρέπει να αμφισβητήσει τη δημόσια σύνταξή του.
Είναι ότι αξίζει να εξετάσει έγκαιρα αν το εισόδημα που περιμένει να έχει μετά τη συνταξιοδότηση θα είναι αρκετό για τις ανάγκες του.
Μερικές απλές ερωτήσεις μπορούν να αποτελέσουν την αρχή:
Σε ποια ηλικία θα ήθελα ιδανικά να σταματήσω να εργάζομαι;
Τι μηνιαίο εισόδημα θα χρειάζομαι τότε;
Τι περιμένω να λαμβάνω από τη δημόσια σύνταξη;
Έχω ήδη αποταμίευση ή άλλη περιουσία;
Πόσο μπορώ να αποταμιεύω σήμερα χωρίς να πιέζω υπερβολικά τον προϋπολογισμό μου;
Από εκεί ξεκινά ο πραγματικός συνταξιοδοτικός σχεδιασμός.
Ιδιωτική σύνταξη δεν σημαίνει «ένα προϊόν για όλους»
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό.
Δεν υπάρχει ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα που να είναι κατάλληλο για κάθε άνθρωπο.
Ένας εργαζόμενος 30 ετών έχει διαφορετικό χρονικό ορίζοντα από κάποιον 55 ετών.
Ένας ελεύθερος επαγγελματίας μπορεί να έχει διαφορετικές ανάγκες από έναν μισθωτό που συμμετέχει ήδη σε ομαδικό ή επαγγελματικό πρόγραμμα.
Κάποιος μπορεί να θέλει μεγαλύτερη σταθερότητα.
Κάποιος άλλος μπορεί να είναι διατεθειμένος να αναλάβει διαφορετικό επίπεδο επενδυτικού κινδύνου.
Γι' αυτό η επιλογή πρέπει να ξεκινά από τον άνθρωπο και όχι από το προϊόν.
Πότε είναι η κατάλληλη στιγμή να ξεκινήσω;
Η απλούστερη απάντηση είναι:
όταν υπάρχει η οικονομική δυνατότητα να δημιουργηθεί ένα σταθερό και μακροχρόνιο πλάνο.
Δεν χρειάζεται κάποιος να περιμένει να φτάσει κοντά στη σύνταξη για να αρχίσει να σκέφτεται το θέμα.
Όσο νωρίτερα υπάρχει εικόνα του στόχου, τόσο περισσότερες επιλογές υπάρχουν για την επίτευξή του.
Το σημαντικότερο είναι η συνέπεια και το πλάνο να παραμένει προσαρμοσμένο στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες.
Πλάνο Ασφάλεια: Σχεδιάζοντας το εισόδημα του αύριο
Στην Πλάνο Ασφάλεια μπορούμε να εξετάσουμε μαζί σας τις ανάγκες και τις διαθέσιμες επιλογές για μακροχρόνια αποταμίευση και συμπληρωματικό συνταξιοδοτικό σχεδιασμό.
Στόχος δεν είναι να δημιουργηθεί φόβος γύρω από το μέλλον της σύνταξης.
Στόχος είναι να υπάρχει ενημέρωση και προγραμματισμός.
Γιατί όσο περισσότερες πηγές οικονομικής ασφάλειας έχει κάποιος όταν ολοκληρώσει την επαγγελματική του ζωή, τόσο μεγαλύτερη ευελιξία μπορεί να έχει στις αποφάσεις του.
Η δημόσια σύνταξη αποτελεί τον βασικό πυλώνα. Η προσωπική αποταμίευση μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά, δημιουργώντας ένα επιπλέον οικονομικό στήριγμα για το μέλλον.
Ενημερωθείτε για Συνταξιοδοτικά & Αποταμιευτικά Προγράμματα
Κλείστε δωρεάν συμβουλευτικό ραντεβού για & Αποταμιευτικά ΠρογράμματαΣυχνές Ερωτήσεις
Θα σταματήσουν να υπάρχουν οι δημόσιες συντάξεις;
Δεν υπάρχει τέτοιος ισχυρισμός από την EIOPA. Αντίθετα, η Αρχή αναφέρει ότι οι δημόσιες συντάξεις παραμένουν ο βασικός πυλώνας της συνταξιοδοτικής προστασίας. Η συζήτηση αφορά την ενίσχυση των συμπληρωματικών πηγών εισοδήματος λόγω των δημογραφικών πιέσεων.
Τι είναι η συμπληρωματική σύνταξη;
Είναι πρόσθετο συνταξιοδοτικό εισόδημα πέρα από τη δημόσια σύνταξη, το οποίο μπορεί να προέρχεται από επαγγελματικά ή προσωπικά συνταξιοδοτικά και αποταμιευτικά προϊόντα.
Γιατί συζητείται τόσο έντονα τώρα;
Επειδή η Ευρώπη γερνάει. Το ποσοστό των πολιτών ηλικίας 65 ετών και άνω αναμένεται να αυξηθεί από 21,6% το 2024 σε σχεδόν 29% το 2050, αυξάνοντας την πίεση στα συνταξιοδοτικά συστήματα.
Πότε πρέπει να ξεκινήσω να αποταμιεύω για τη σύνταξη;
Δεν υπάρχει μία ηλικία κατάλληλη για όλους. Σε γενικές γραμμές, μεγαλύτερος χρονικός ορίζοντας επιτρέπει τη σταδιακή δημιουργία κεφαλαίου με μικρότερες περιοδικές καταβολές σε σχέση με ένα πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα.
Είναι εγγυημένη η απόδοση ενός συνταξιοδοτικού προγράμματος;
Όχι απαραίτητα. Εξαρτάται από το συγκεκριμένο προϊόν. Ορισμένα προϊόντα μπορεί να προβλέπουν συγκεκριμένες εγγυήσεις, ενώ άλλα συνδέονται με επενδύσεις και συνεπάγονται επενδυτικό κίνδυνο. Οι όροι πρέπει να εξετάζονται πριν από την επιλογή.
Η ιδιωτική σύνταξη αντικαθιστά τη δημόσια;
Όχι. Η συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση έχει ως στόχο να λειτουργεί ως πρόσθετη πηγή εισοδήματος και όχι ως αντικατάσταση της δημόσιας σύνταξης.
* Οι καλύψεις, οι απαλλαγές, τα όρια, οι περίοδοι αναμονής και οι εξαιρέσεις διαφοροποιούνται ανά ασφαλιστική εταιρεία και πρόγραμμα. Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αποτελεί ιατρική ή εξατομικευμένη ασφαλιστική συμβουλή.
📞 Επικοινώνησε μαζί μας:
📧 [email protected]
🌐 www.planoasfaleia.com
📍 Δίπλα σου, παντού στην Ελλάδα
Ακολουθήστε μας στα Social Media:
